Interpelacje sejmoweSiodma Kadencja

Interpelacja w sprawie warunków funkcjonowania wolnych obszarów celnych

   Szanowna Pani Minister! Zwracam się do Pani z interpelacją w sprawie warunków funkcjonowania wolnych obszarów celnych.

   Wydaje się, że uregulowania dotyczące podatku akcyzowego oraz składów podatkowych w kontekście wolnych obszarów celnych na terenie naszego kraju stanowią niepokojące zjawisko w życiu gospodarczym.

   W ostatnim czasie obserwujemy w Polsce znaczny spadek wpływów z tytułu opłat i należności celnych, o czym bardzo często donosi prasa. Tenże spadek powodowany jest omijaniem Polski jako miejsca dokonywania odpraw celnych. W konsekwencji przekłada się to na konieczność likwidacji wielu agencji celnych, firm spedycyjnych i transportowych. Następuje wyraźny spadek wpływów z transportu kolejowego, portów morskich i towarzyszące temu zwiększające się bezrobocie.

   Należy zauważyć, że Polska traci na atrakcyjności jako kraj odpraw celnych dla importerów różnych towarów. Przykładowo importerzy czescy lub słowaccy importują obecnie przez Rotterdam i Hamburg, a nie przez Szczecin czy Gdynię. Jak wiadomo, należności celne stanowią przychód budżetu Wspólnoty, jednak 25% pobranej kwoty pozostaje w kraju, w którym importer unijny dokonuje odprawy celnej. Tak więc w chwili obecnej produkty, których docelowym rynkiem jest Polska, są odprawiane w innych krajach Unii. Ostatecznie przekłada się to na ˝dobrowolne wpłaty Polski do budżetów innych państw˝. Tak być nie powinno, wykorzystajmy unijne rozwiązania prawne z pożytkiem dla naszej gospodarki, jaki robią to Niemcy, Holendrzy, Łotysze czy Litwini.

   W związku z powyższym pragnę poddać pod rozwagę następujące propozycje zmian prawnych.

   Zwolnienie z oznaczania znakami akcyzy wyrobów akcyzowych wprowadzanych do WOC (wolnych obszarów celnych).

   Obecnie zwolnieniem z oznaczania znakami akcyzy objęte są jedynie towary wprowadzane do WOC, przeznaczone do zbycia w sklepach wolnocłowych (ustawa z dn. 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym, art. 88 ust. 1 pkt 3). Ma to zastosowanie do WOC-ów położonych w portach granicznych, lotniczych, morskich lub rzecznych zlokalizowanych na przejściach granicznych. Pominięte są WOC-e nieposiadające portu granicznego, jak ten w Mszczonowie.

   Możliwość oznaczania w WOC polskimi znakami akcyzy towarów wyprodukowanych poza Polską.

   W chwili obecnej polski importer wysyła specjalnie zapieczętowane pudełko z banderolami do kraju produkcji, następnie ten towar zostaje benderolowany i dopiero w takiej postaci przesłany do Polski. W ten sposób kraje produkcji, jak Niemcy, Francja czy inne, tworzą kolejne miejsca pracy dla swoich obywateli, podczas kiedy Polska jedynie podraża koszty importu i traci kolejne miejsca pracy. Proponuje się więc zniesienie zapisu w postaci art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym, uniemożliwiającego obecnie dokonywanie powyższej czynności w polskich WOC-ach, a tym samym stworzenie nowych miejsc pracy dla polskich obywateli.

   Zawieszenie poboru akcyzy w stosunku do wszystkich towarów zharmonizowanych wprowadzanych do WOC.

   Warto rozważyć stosowną zmianę ustawy o podatku akcyzowym z dn. 23.01.2004 r. w sprawie procedury zawieszenia poboru akcyzy. Zmiana taka umożliwi zawieszenie akcyzy w stosunku do wszystkich towarów zharmonizowanych wprowadzanych nie tylko do składów podatkowych, ale także do wolnych obszarów celnych.

   Obecnie obowiązujące przepisy w tym zakresie nie przewidują zawieszenia akcyzy w stosunku do towarów wprowadzanych do WOC, co powoduje masowe wycofywanie się najbogatszych przedsiębiorców do WOC w Niemczech czy Holandii.

   Umożliwienie swobodnego tworzenia w WOC usługowych składów podatkowych.

   Trzeba zastanowić się nad umożliwieniem swobodnego tworzenia składów podatkowych w WOC, bez ograniczeń wynikających z wysokości obrotu, jak wymaganych wysokich zabezpieczeń. Odpowiednia zmiana rozporządzenia Ministra Finansów z dn. 1.03.2004 r. w sprawie zezwoleń na prowadzenie składu podatkowego byłaby jednoczesnym rozwiązaniem kwestii akcyzy.

   Obecnie utworzenie składu podatkowego usługowego na WOC zgodnie z rozporządzeniem ministra jest niemożliwe z uwagi na duże ograniczenie wielkości wykazanego obrotu za rok ubiegły zgodnie z par. 13 rozporządzenia i tak:

   - dla wyrobów tytoniowych - minimalna wysokość obrotu roku poprzedzającego dany rok podatkowy wynosi 700 mln zł,

   - dla napojów alkoholowych - minimalna wysokość obrotu roku poprzedzającego dany rok podatkowy wynosi 100 mln zł.

   To uwarunkowanie w chwili obecnej jest nie do spełnienia przez żaden WOC w Polsce. Udzielenie zgody na wprowadzenie takiego składu w WOC nie powinno napotykać trudności, tym bardziej że wymogi formalne, jak i techniczne, w tym możliwość zapewnienia efektywnego nadzoru podatkowego przez służby celne, są dla WOC i składu podatkowego identyczne.

   Odroczenie płatności naliczonego podatku VAT.

   Osobnym zagadnieniem jest sprawa płatności naliczonego podatku VAT przez importerów dokonujących odprawy celnej w naszym kraju. Jak wiadomo, według zwykłych zasad przewidzianych przez szóstą dyrektywę, art. 28, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje w przypadku dokonania odprawy celnej towarów (dopuszczenie do obrotu). Obecnie w Polsce, importując towary, płacimy podatek należny wraz z ewentualnym cłem bezpośrednio po przywozie towarów (w ciągu 10 dni). Podatek ten możemy odzyskać, deklarując go jako podatek naliczony w deklaracji VAT. Jeżeli w składanej deklaracji powstanie nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, którą urząd skarbowy zwróci nam po 60 dniach, to oznacza to, że kwota VAT zapłacona z tytułu importu jest zamrożona na blisko 100 dni. A trzeba pamiętać, że w niektórych przypadkach podatnicy w ogóle nie mają prawa do zwrotu nadwyżki podatku, tylko do rozliczania jej w następnych okresach rozliczeniowych.

   Kwestia ewentualnego odroczenia płatności VAT została pozostawiona państwom członkowskim.

   Art. 23 szóstej dyrektywy, mówiący o obowiązkach podatnika z tytułu importu, daje państwom członkowskim możliwość niepobierania VAT od importu w momencie przewidzianym regułami odpraw celnych. Zamiast zapłaty przy imporcie przewidziano tu możliwość zadeklarowania kwoty podatku od importu w deklaracji podatkowej składanej przez importera. Jeżeli importer może ten importowy VAT uwzględnić w swojej deklaracji od razu jako podatek naliczony, to nie musi sięgać do kieszeni, by wpłacić importową należność do kasy urzędu celnego. Tym samym nie udostępnia swoich pieniędzy fiskusowi, by je potem i tak odzyskać. W znaczący sposób poprawia to płynność finansową takiego przedsiębiorcy.

   Rozwiązanie odroczonej płatności VAT wprowadziły nie tylko stare kraje członkowskie, jak np. Holandia, Niemcy, Belgia, Wielka Brytania itd., ale także już nowi członkowie, jak Litwa czy Łotwa.

   Zwróćmy uwagę, że m.in. dzięki wprowadzeniu odroczeń importowego VAT większość unijnego importu z Ameryki i Dalekiego Wschodu przechodzi przez porty holenderskie i niemieckie. Polska obsługuje natomiast ważną granicę lądową z krajami byłego ZSRR, które również powoli odchodzą od odpraw celnych w Polsce, przenosząc się na Litwę, traci na tym polski budżet.

   W załączeniu przekazuję propozycje legislacyjne będące wyrazem opisanych postulatów.*)

   W konkluzji pragnę zapytać: Czy minister finansów przewiduje zainicjowanie opisanych zmian?

   Z poważaniem

   Poseł Artur Zawisza

   Warszawa, dnia 25 stycznia 2007 r.