Debaty sejmoweSiodma Kadencja

Interpelacja w sprawie luki prawnej w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie odpisów podatkowych z tytułu przekazania darowizny na organizacje pożytku publicznego

   Szanowny Panie Ministrze! Jak się okazało, w ustawie podatkowej wykryto dziurawe darowizny. Sprawa dotyczy tego, iż każdy może przekazać 1% swojego rocznego podatku organizacji pożytku publicznego. Sam podatnik może więc decydować, na co pójdzie część pieniędzy, które oddaje państwu. Ta satysfakcja powinna być jedyną korzyścią podatnika - taka była intencja twórców przepisów. Okazuje się jednak, że w wielu przypadkach w zamian za przekazanie 1% można skorzystać dodatkowo z podatkowej ulgi za darowizny. Ubożsi podatnicy mogą na tym zarobić kilkanaście lub kilkadziesiąt złotych, ale już zamożniejsi - nawet kilka tysięcy złotych rocznie. Jest jeden warunek, by wykorzystać dziurę w przepisach - obdarować 1% trzeba tzw. kościelną osobę prawną, i to taką, która prowadzi działalność charytatywno-opiekuńczą. Przykładem jest choćby Caritas. Jednak nie muszą to być tylko katolickie organizacje. A wszystko przez to, że prawo do ulgi za darowizny przyznaje podatnikom nie tylko ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), ale także tzw. ustawy kościelne, czyli ustawy o stosunku państwa do poszczególnych Kościołów. O ile w ramach ulgi za darowizny zapisanej w ustawie o PIT nie można odliczyć wpłaty 1%, o tyle już ustawy kościelne takiego zakazu nie przewidują. Najwyraźniej przeoczono, że trzeba go do nich wpisać.    Ministerstwo Finansów może by i chciało coś z tą luka zrobić, ale nie może zmienić ustaw kościelnych, bo to wymaga uzgodnień z poszczególnymi Kościołami, więc usiłuje domknąć przepisy poprzez odpowiedni zapis w ustawie o PIT. Żeby było jeszcze ciekawiej, nie poprzez bezpośrednią nowelizację tej ustawy, ale przy okazji nowelizacji Ordynacji podatkowej (regulującej prawa i obowiązki podatników).    Powyższy problem pojawia się w przypadku darowizn kościelnych, które podlegają odliczeniu od dochodu na podstawie ustaw kościelnych.    Wygląda na to, że podatnicy, którzy przekazali część swojego podatku za 2003 r. kościelnym organizacjom pożytku publicznego, a w rozliczeniu podatkowym nie skorzystali z ulgi za darowizny, mogą złożyć korektę zeznania i uwzględnić ulgę. Odliczą całą kwotę przekazaną w ramach 1%, bo ulga za darowizny z ustaw kościelnych nie ma żadnego limitu.    Jednak korekta musi dotyczyć zeznania podatkowego za 2004 r. Bo 1% podatku za 2003 r. faktycznie przekazywaliśmy organizacjom pożytku publicznego na początku 2004 r. Wtedy tylko 80 tys. osób z przeszło 20 mln podatników podzieliło się swoim podatkiem. Nie wiadomo, ile z nich obdarowało Caritas czy inne kościelne instytucje. Nawet gdyby wszyscy uprawnieni złożyli korektę zeznania i skorzystali z ulgi, budżet z pewnością by na tym specjalnie nie ucierpiał. W sumie z podatku za 2003 r. organizacje pożytku publicznego dostały nieco ponad 10 mln zł.    Obecnie może być dużo gorzej. Już wiadomo, że w czasie rozliczeń za ubiegły rok 1% z organizacjami pożytku publicznego podzieliło się więcej podatników niż rok wcześniej - przekazali w ten sposób 32 mln zł.    Zmiany w Ordynacji podatkowej mają wejść w życie dopiero 1 września. Tymczasem od maja przepisy umożliwiają podatnikom obdarowywanie organizacji pożytku publicznego 1% podatku z 2005 r. już w trakcie roku. Oznacza to, że aż do września każdy podatnik znający w przybliżeniu swoje łączne tegoroczne dochody może oszacować kwotę odpowiadającą 1% podatku, wpłacić ją na kościelną instytucję i zaklepać sobie w ten sposób prawo do ulgi za darowizny.    Gdy przed laty w systemie podatkowym pojawiła się luka dotycząca darowizn, korzystały z niej miliony podatników. Budżet stracił kilka miliardów złotych. Teraz, nawet jeśli podatnicy rzucą się na ulgę, straty będą niższe, ale i tak mogą iść w dziesiątki milionów.    Panie Ministrze! W związku z powyższym problemem chciałbym uzyskać informację na następujące pytania:    1. Dlaczego Ministerstwo nie podjęło działania rzeczowych w zakresie wyeliminowania tej luki w ustawie podatkowej?    2. Jakie stanowisko zajmuje Ministerstwo w sprawie straty milionów złotych wynikających z luki w ustawie podatkowej?    3. Kiedy Ministerstwo przygotuje prawidłowe przepisy dotyczące darowizn przekazywanych przez podatników?    Z wyrazami szacunku    Poseł Józef Cepil    Kielce, dnia 9 czerwca 2005 r.